Naar de inhoud
ik ben al groot

Deeg, klei, verf en slijm

Zelf maken met kinderen

Zoutdeeg, klei, verf, slijm en vogelvoer maak je met spullen die je vaak al in huis hebt. Hier zie je per recept vanaf welke leeftijd het kan, hoe lang het duurt en wat jij zelf doet.

Van Lisa, kleuterjuf en oma

Bijgewerkt op

Het korte antwoord

Met een peuter begin je met zoutdeeg of klei: meel, zout, water en een beetje olie, klaar in ongeveer 10 minuten, met jou erbij. Slijm komt vanaf een jaar of 3, en niets op deze pagina is om te eten.

Deze gids is samengesteld uit de artikelen hieronder. Dit is geen medisch advies en niet door een arts gecontroleerd. Twijfel je, bel dan je huisarts of het consultatiebureau, of kijk op Thuisarts.nl. Bij spoed bel je 112.

Welk recept past bij jouw kind?

Recepten vergeleken op leeftijd, tijd, wat jij doet en bewaren
ReceptVanafTijdWat jij doetBewaren
ZoutdeegPeuterleeftijdOngeveer 10 minutenErbij blijven, want het deeg zit vol zoutAfgesloten bakje, een week of langer, buiten bereik
Klei met koud waterPeuterleeftijdOngeveer 10 minutenEen beetje helpen en erbij blijven, ook hier zit veel zout inDiepvrieszakje of bakje met deksel, buiten bereik
Klei met maizenaGeen vaste leeftijd, met jou erbijOngeveer 5 minutenOpletten: er zit shampoo in, die blijft uit de mond en de ogenDiepvrieszakje of bakje met deksel, buiten bereik
Klei met heet waterKneden als de klei is afgekoeldOngeveer 15 minutenHet hele recept, want je werkt met heet waterDiepvrieszakje of bakje met deksel, buiten bereik
StoepkrijtverfPeuterleeftijdOngeveer 10 minutenSamen raspen en erbij blijvenDirect gebruiken
VingerverfPeuterleeftijdOngeveer 15 minuten, plus afkoelenKoken, en erbij blijven als je kind verftAfgesloten bakjes in de koelkast, een paar dagen
Slijm met maizenaEen jaar of 3Een paar minutenErbij blijven en na afloop handen laten wassenLuchtdichte bak: koel en droog (handzeep), in de koelkast (shampoo)
Vogelvoer met pindakaasPeuterleeftijdGeen wachttijd bij de wc-rol of dennenappelPindakaas zonder zout kiezen en letten op zaden en notenMeteen buiten ophangen

Alle recepten

Waarom kneden en kliederen zo goed werkt

Kleuterjuffen noemen dit sensopathisch materiaal: spul zonder vaste vorm, zoals zand, water, klei, verf en speeldeeg. Kinderen oefenen ermee hun motoriek en zintuigen. Lisa zet het in haar groep juist neer op drukke dagen, bijvoorbeeld rond Sinterklaas, na het weekend of na een invaljuf. Ze ziet dat vooral de kinderen die wat gevoeliger zijn ervoor kiezen.

Ik hoor en zie de groep langzamerhand rustiger worden, heerlijk!

Probeer het thuis ook eens. Heeft je kind een periode waarin het vaak boos of opstandig is, zet dan klei klaar en speel even mee. Ook wegen en meten zit erin: zwaarder, lichter, meer, minder.

Laat je kind eerst het materiaal ontdekken, met kneden, rollen en balletjes maken. Kom je al snel met mooie voorbeelden, dan worden kinderen soms ontevreden over wat ze zelf maken.

Veilig maken: wat altijd geldt

  • Zoutdeeg en klei zijn niet om te eten. Een klein beetje binnenkrijgen geeft bij kleine kinderen weinig problemen als ze genoeg water kunnen drinken. Een grotere hoeveelheid kan een ernstige vergiftiging geven (NVIC). Blijf erbij en berg het deeg daarna hoog op.
  • Toch meer gegeten, of misselijk? Laat je kind water drinken en bel de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost (NVIC). Is je kind suf, krijgt het stuipen of is het op een andere manier levensbedreigend, bel dan direct 112 (Rijksoverheid).
  • Slijm is niets voor kinderen onder de 3 jaar. Een kind kan erin stikken. Let op dat het niet in de mond gaat en laat je kind na het spelen de handen wassen (WaarZitWatIn).
  • Geen wasmiddel, scheerschuim, borax of lenzenvloeistof. Schoonmaakmiddelen zijn giftig als ze worden ingeslikt (Kinderveiligheid), en het RIVM raadt zelf slijm maken met boorhoudende lenzenvloeistof af (RIVM). Lees hier waarom.
  • Heet werk doe jij. Koken, vet smelten en werken met heet water zijn voor jou. Je kind helpt pas mee als alles is afgekoeld. Verbrand? Koel de plek 10 tot 20 minuten met lauw water en bel bij een baby, peuter of kleuter daarna de huisarts of huisartsenpost (Thuisarts).
  • Vogelvoer is ook niet om te eten. Geef kinderen onder de 4 jaar geen hele noten of pinda's, daar kunnen ze zich in verslikken (Voedingscentrum).
  • Huisdieren. Ook die kunnen zoutdeeg en klei opeten en er ernstig ziek van worden. Bel dan meteen de dierenarts (Pet Poison Helpline).

Lukt het niet? Dit helpt

Veelvoorkomende problemen en wat helpt
Wat er misgaatWat helpt
Zoutdeeg of klei plaktKneed er beetje voor beetje meel doorheen.
Zoutdeeg of klei is te droog of kruimeligKneed met vochtige handen, of voeg een paar druppels water toe. Bij klei mag ook een klein scheutje olie.
Zoutdeeg is na een paar dagen plakkerigHet zout heeft vocht aangetrokken. Meng er weer wat meel door.
Klei ruikt muf of heeft plekjesGooi hem weg en maak een nieuw bakje.
Slijm met maizena plaktDoe er nog een beetje maizena bij.
Slijm met baking soda plaktKneed er nog wat baking soda door.
Slijm is te droogDoe er nog wat handzeep, shampoo of yoghurt bij. Een uurtje in de koelkast helpt ook.

Wat maak je ervan?

Meer voor elk feest van het jaar staat bij feestdagen met kinderen, en meer om samen te doen bij spelen en knutselen.

Andere onderwerpen